Je medewerker vraagt wanneer het vakantiegeld komt. Of erger: hoeveel het precies is. Je opent je rekenmachine, begint te Googelen, en vijf tabbladen later ben je nog geen stap verder. Herkenbaar?
De eerlijke waarheid? Het Belgische vakantiegeldsysteem is complex. Twee soorten vakantiegeld, verschillende regels voor bedienden en arbeiders, een 92%-regel die eigenlijk uit meerdere delen bestaat, en dan hebben we het nog niet eens over vertrekvakantiegeld gehad.
In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je vakantiegeld berekent. Geen juridisch jargon, wel concrete formules en voorbeelden. Na meer dan 15 jaar in Belgische payroll weten we precies waar werkgevers over struikelen, en hoe je die valkuilen vermijdt.
Wat is vakantiegeld eigenlijk?
Vakantiegeld is het loon dat werknemers ontvangen tijdens hun vakantiedagen. Klinkt simpel, maar in de praktijk gaat het om twee verschillende componenten: enkelvoudig en dubbel vakantiegeld.
Enkelvoudig vakantiegeld is je normale loon dat doorloopt wanneer je vakantie opneemt. Je werkt niet, maar je krijgt toch betaald. Voor bedienden verschijnt dit gewoon op de loonbrief van de maand waarin ze vakantie nemen.
Dubbel vakantiegeld is een extra toeslag bovenop dat normale loon. Je krijgt het typisch in mei of juni, ongeacht wanneer je je vakantie effectief opneemt. Het is bedoeld om de extra kosten van vakantie te dekken.
Hier wordt het even technisch. Het dubbel vakantiegeld bestaat eigenlijk uit twee delen:
- 85/92 is onderworpen aan RSZ-werknemersbijdragen (13,07%)
- 7/92 is volledig vrijgesteld van sociale bijdragen
Waarom deze verdeling? Dat gaat terug op historische afspraken over de financiering van vakantierechten. In de praktijk hoef je dit niet zelf uit te rekenen, maar het verklaart wel waarom je nettobedrag lager uitvalt dan je misschien verwacht.
Het grote verschil: bedienden versus arbeiders
Dit is het kernpunt waar veel verwarring over bestaat. Bedienden en arbeiders krijgen hun vakantiegeld via een volledig ander systeem.
Bedienden
Als werkgever betaal je het vakantiegeld rechtstreeks aan je bedienden. Het enkelvoudig vakantiegeld loopt gewoon door tijdens vakantiedagen. Het dubbel vakantiegeld betaal je meestal in mei of juni, samen met het normale maandloon.
De berekening van dubbel vakantiegeld voor bedienden: 92% van het bruto maandloon.
Heeft je medewerker niet het volledige jaar gewerkt? Dan bereken je het pro rata: 1/12 voor elke gewerkte maand.
Arbeiders
Arbeiders krijgen hun vakantiegeld niet van jou als werkgever. Ze ontvangen het via de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie (RJV) of een sectoraal vakantiefonds.
Als werkgever betaal je sociale bijdragen aan de RJV. Die berekent vervolgens het vakantiegeld op basis van de lonen die je in het voorgaande jaar hebt aangegeven.
Het vakantiegeld voor arbeiders: 15,38% van het brutoloon aan 108% (het verhoogde brutoloon waarop RSZ-bijdragen worden berekend).
Arbeiders krijgen hun enkel en dubbel vakantiegeld in een keer uitbetaald, ergens tussen 2 mei en 30 juni.
Vakantiegeld berekenen voor bedienden: de 92% regel
Laten we concreet worden met een voorbeeld.
Situatie: Sarah is bediende met een bruto maandloon van 3.000 euro. Ze werkte het volledige jaar 2025 bij dezelfde werkgever.
Berekening dubbel vakantiegeld:
- 3.000 euro x 92% = 2.760 euro bruto
Dat is het volledige dubbel vakantiegeld. Maar let op: hierop worden nog sociale bijdragen ingehouden.
De RSZ-inhouding op het dubbel vakantiegeld:
- Op 85/92 van het bedrag: 13,07% werknemersbijdrage
- Op 7/92 van het bedrag: vrijgesteld
In Sarah's geval:
- 85/92 van 2.760 euro = 2.550 euro, waarop 13,07% = 333,29 euro RSZ
- 7/92 van 2.760 euro = 210 euro, vrijgesteld
Netto dubbel vakantiegeld (voor belastingen): 2.760 - 333,29 = 2.426,71 euro
Bij een onvolledig dienstjaar
Situatie: Tom startte op 1 juli 2025. Hij werkte dus 6 maanden bij zijn nieuwe werkgever. Bruto maandloon: 2.500 euro.
Berekening:
- 2.500 euro x 92% x 6/12 = 1.150 euro bruto dubbel vakantiegeld
Voor elk gewerkte maand bouw je 1/12 van je vakantierechten op.
Bij variabel loon
Bedienden met commissies, bonussen of andere variabele looncomponenten hebben een aangepaste berekening. Je neemt het daggemiddelde van het variabel loon van de 12 maanden voorafgaand aan de hoofdvakantiemaand.
- Enkelvoudig vakantiegeld op variabel loon: 8%
- Dubbel vakantiegeld op variabel loon: 7,67%
In onze ervaring met duizenden medewerkers zien we dat deze berekening vaak fout loopt. Het variabel loon wordt vergeten, of het verkeerde referentiejaar wordt genomen. Bij Umeris Payroll berekenen we dit automatisch op basis van de ingevoerde loongegevens, zodat je hier niet manueel mee hoeft te puzzelen.
Vakantiegeld berekenen voor arbeiders
Voor arbeiders werkt het systeem fundamenteel anders. Jij als werkgever berekent niets, want de RJV of het sectorale vakantiefonds doet dit voor je.
De formule die zij hanteren: 15,38% van het brutoloon aan 108%.
Dat 108% klinkt vreemd. Het betekent dat ze rekenen met het verhoogde brutoloon dat als basis dient voor de RSZ-bijdragen. Dit is een technisch detail dat teruggaat op de manier waarop sociale zekerheid historisch is opgebouwd.
Voorbeeld: Karel werkte het volledige jaar 2025 als arbeider. Zijn totale brutoloon (aan 100%) was 32.000 euro.
Berekening:
- Brutoloon aan 108%: 32.000 x 1,08 = 34.560 euro
- Vakantiegeld: 34.560 x 15,38% = 5.315,33 euro
Karel ontvangt dit bedrag ergens tussen 2 mei en 30 juni 2026, rechtstreeks van de RJV of zijn vakantiefonds.
Welk vakantiefonds?
Het hangt af van de sector waarin je onderneming actief is. Meestal komt dit overeen met het paritair comité. Wil je meer weten over hoe paritaire comités werken? Lees ons artikel over paritaire comités in België.
Wanneer wordt vakantiegeld uitbetaald?
De timing verschilt per statuut.
Bedienden:
- Enkelvoudig vakantiegeld: op het moment dat je vakantie opneemt (staat op die loonbrief)
- Dubbel vakantiegeld: meestal in mei of juni, ongeacht wanneer je vakantie valt
Arbeiders:
- Eenmalige uitbetaling van enkel en dubbel: tussen 2 mei en 30 juni
Veel werkgevers kiezen ervoor om het dubbel vakantiegeld voor alle bedienden tegelijk uit te betalen in mei of juni. Dit vereenvoudigt de administratie. De exacte datum bepaal je zelf, zolang het maar gebeurt voor of bij aanvang van de hoofdvakantie.
Vertrekvakantiegeld: wat bij ontslag of uitdiensttreding?
Hier komen we bij een van de lastigste onderdelen. Wanneer een medewerker vertrekt, moet je als werkgever het vertrekvakantiegeld correct berekenen en uitbetalen.
Het vertrekvakantiegeld bestaat uit twee delen:
- Saldo vakantiegeld: vakantiedagen die nog niet opgenomen waren
- Vervroegd vakantiegeld: opgebouwde rechten voor het volgende jaar
Berekening vertrekvakantiegeld voor bedienden
De formule: 15,34% van het bruto jaarloon
Dit bestaat uit:
- 7,67% enkelvoudig vertrekvakantiegeld
- 7,67% dubbel vertrekvakantiegeld
Voorbeeld: Lisa neemt ontslag op 30 september 2026. Haar bruto maandloon is 2.800 euro.
Bruto jaarloon januari-september: 2.800 x 9 = 25.200 euro
Vertrekvakantiegeld: 25.200 x 15,34% = 3.865,68 euro
Dit bedrag moet uitbetaald worden bij de eindafrekening.
Sociale bijdragen op vertrekvakantiegeld
- Op het enkel vertrekvakantiegeld (7,67%): volledige RSZ-bijdragen (werkgever en werknemer)
- Op het dubbel vertrekvakantiegeld: enkel werknemersbijdrage op 6,8/7,67, vrijgesteld op 0,87/7,67
De exacte berekening is technisch en foutgevoelig. Veel van de werkgevers die we begeleiden merken dat vertrekvakantiegeld het moment is waarop fouten in de loonadministratie aan het licht komen. Umeris Payroll berekent dit automatisch en zorgt ervoor dat alle documenten correct worden opgesteld bij uitdiensttreding.
Verrekening bij nieuwe werkgever
Wanneer je medewerker bij een nieuwe werkgever start, wordt het vertrekvakantiegeld verrekend. De nieuwe werkgever betaalt wel vakantiegeld, maar mag het eerder uitbetaalde vertrekvakantiegeld in mindering brengen.
Sinds 2024 gelden nieuwe regels voor deze verrekening. Het systeem is vereenvoudigd, maar vereist nog steeds nauwkeurige documentatie.
Vakantiegeld bij deeltijds werk
Deeltijdse medewerkers bouwen vakantierechten op in verhouding tot hun tewerkstelling. De berekeningsprincipes blijven hetzelfde, maar de bedragen zijn pro rata.
Voorbeeld: Marc werkt 4/5 (80%) met een bruto maandloon van 2.400 euro (voltijds zou dit 3.000 euro zijn).
Dubbel vakantiegeld: 2.400 x 92% = 2.208 euro
Zijn vakantiedagen zijn ook 80%: niet 20 dagen, maar 16 dagen per jaar.
Bij wijziging van arbeidsregime
Dit wordt complex. Stel dat je medewerker in 2025 voltijds werkte en in 2026 halftijds gaat werken. De vakantierechten zijn opgebouwd op basis van voltijdse prestaties, maar moeten opgenomen worden in een halftijds regime.
Het gevolg: je medewerker krijgt meer vakantiedagen (in halve dagen uitgedrukt), maar het totale vakantiegeld blijft hetzelfde.
Het verschil wordt uitbetaald als een beperkt vertrekvakantiegeld. Dit is een van die situaties waar manuele berekeningen vaak mislopen.
Veelgemaakte fouten bij vakantiegeld
Na duizenden loonberekeningen zien we dezelfde fouten terugkomen. Hier zijn de vijf meest voorkomende.
1. Variabel loon vergeten
Commissies, bonussen en andere variabele componenten tellen mee voor vakantiegeld. Vergeet je deze, dan krijgt je medewerker te weinig.
2. Verkeerde referentieperiode
Vakantiegeld 2026 is gebaseerd op prestaties in 2025. Gebruik je per ongeluk gegevens van 2024, dan klopt de berekening niet.
3. Pro rata fout bij onvolledig jaar
1/12 per gewerkte maand lijkt simpel, maar wat als iemand halverwege de maand startte? Volledige maanden tellen, gebroken maanden vereisen een extra berekening.
4. RSZ-inhoudingen verkeerd toepassen
De 85/92 en 7/92 verdeling is verwarrend. Pas je de RSZ-inhouding toe op het volledige dubbel vakantiegeld, dan houdt je te veel in.
5. Gelijkgestelde periodes over het hoofd zien
Ziekte, moederschapsrust en bepaalde vormen van tijdskrediet tellen mee als gewerkte periodes voor vakantierechten. Vergeet je dit, dan komt je medewerker tekort.
Meer weten over hoe loonkosten worden berekend, inclusief vakantiegeld? Bekijk onze gids over loonkost berekenen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vakantiegeld krijg ik als ik net ben beginnen werken? In je eerste werkjaar bouw je vakantierechten op voor het volgende jaar. Je krijgt dus pas volgend jaar vakantiegeld, berekend op basis van de maanden die je dit jaar hebt gewerkt. Wel kun je in sommige gevallen aanvullend vakantiegeld of Europees vakantiegeld aanvragen.
Is vakantiegeld belastbaar? Ja, vakantiegeld is belastbaar inkomen. Je betaalt er bedrijfsvoorheffing op, net als op je normale loon.
Krijg ik vakantiegeld tijdens opzegtermijn? Ja. Tijdens je opzegtermijn bouw je vakantierechten op en ontvang je enkelvoudig vakantiegeld voor opgenomen vakantiedagen. Bij het einde van je contract krijg je ook vertrekvakantiegeld.
Wat als mijn werkgever het vakantiegeld niet betaalt? Neem contact op met de sociale inspectie of een vakbond. Vakantiegeld is een wettelijk recht, geen gunst.
Telt ziekteverlof mee voor vakantiegeld? Gewaarborgd loon tijdens ziekte telt mee. Langdurige ziekte met uitkering van de mutualiteit wordt gelijkgesteld voor een bepaalde periode, afhankelijk van de situatie.
Kort samengevat
Vakantiegeld berekenen in België vraagt aandacht voor detail. De belangrijkste punten:
- Bedienden krijgen 92% van hun bruto maandloon als dubbel vakantiegeld, rechtstreeks van de werkgever
- Arbeiders ontvangen 15,38% van hun brutoloon aan 108%, via de RJV of een vakantiefonds
- Bij vertrek bedraagt het vertrekvakantiegeld 15,34% van het bruto jaarloon
- Deeltijdse medewerkers bouwen rechten op pro rata hun tewerkstelling
- Variabel loon, gelijkgestelde periodes en regimewijzigingen maken de berekening complexer
Het systeem is niet eenvoudig. Dat hoeven we niet mooier te maken dan het is. Maar met de juiste kennis en tools kom je een heel eind.
Hoe Umeris Payroll je hierbij helpt
Geen zin om zelf te puzzelen met RSZ-percentages en vakantiegeld? Dat snappen we.
Met Umeris Payroll:
- Contracten in minder dan 60 seconden - Maak proef- en interimcontracten aan zonder gedoe
- Automatische loonberekening - Correcte verloning volgens de actuele wetgeving en je paritair comité
- Dimona en sociale documenten - Wij regelen alle aangiftes, jij focust op je business
- 24/7 persoonlijke support - Altijd een vaste contactpersoon die je bedrijf kent
- Geen vaste maandkosten - Betaal enkel voor wat je gebruikt
Probeer Umeris Payroll of neem contact op met onze HR-experts voor advies op maat.
De informatie in dit artikel is louter informatief en vervangt geen professioneel juridisch of boekhoudkundig advies. Arbeidswetgeving wijzigt regelmatig. Raadpleeg steeds de actuele wetgeving of neem contact op met een HR-expert voor advies op maat van jouw situatie. Bedragen en percentages zijn indicatief voor 2026 en kunnen wijzigen. De regels kunnen verschillen per paritair comité en sector.